Đọc bài “ ĐI TÌM MỘ”* thơ Nguyễn Văn Bằng
Bao tháng năm lần lữa chiến tranh
Mẹ chưa tìm được cha về nơi an nghỉ
Con muốn làm điều mẹ còn bỏ dở
Đi tìm cha nằm lại nơi nào
Lúc cha hi sinh con còn bé quá
Không hình dung một nét thân quen
Đồng đội của cha một thời tuổi trẻ
Giành nhau bộc phá đánh đồn
Sau chiến tranh ai mất ai còn
Bốn mươi năm mộ đâu còn đúng chỗ
Vẫn biết thời gian làm dày thương nhớ
Và dày thêm đau khổ ở trong tim
Con và mẹ lặn lội nhiều năm
Không biết cha nằm đâu để đến
Tuổi già đón mẹ về bên kia thế giới
Chỉ còn con mang ước vọng đi tìm…
Hà Nội, 27.5.1997
Đọc bài thơ “ Đi tìm mộ” của Nguyễn Văn Bằng cứ đau đáu không nguôi về tình cảm của con đối với cha, với thế hệ đi trước đã nắm chắc tay súng bảo về độc lập tự do Tổ quốc mình. Ngay từ khổ thơ đầu như lời tâm tình chia sẻ khi hay tin cha hi sinh, mẹ chưa kịp đi tìm không phải vì đường xa trắc trở, không phải vì sức khỏe ốm đau, mà vì cuộc chiến chưa kết thúc làm trì hoãn nghĩa tình người vợ với chồng đã từng gắn bó keo sơn tự thuở nào: “Bao tháng năm lần lữa chiến tranh / Mẹ chưa tìm được cha về nơi an nghỉ / Con muốn làm điều mẹ còn bỏ dở / Đi tìm cha nằm lại nơi nào”
Việc “Đi tìm cha nằm lại nơi nào” người đã hi sinh trong khói lửa đạn bom nơi tuyến đầu Tổ quốc, hay hải đảo xa xôi là một đáp số không đơn thuần như ở hậu phương người già bệnh tật đã mất được chôn cất chu toàn. Bởi: “Lúc cha hi sinh con còn bé quá / Không hình dung một nét thân quen” để con có thể đong đầy kỉ niệm tình cha con gắn bó. Quả thật, người con lớn lên trong gia đình không chỉ thiệt thòi mà còn mất mát về sự chăm sóc yêu thương cả vật chất lẫn tinh thần như bao đứa trẻ khác. Nhưng người con mãi còn lưu giữ hình ảnh người cha dũng cảm ngoan cường hết mình cho đất nước: “Đồng đội của cha một thời tuổi trẻ / Giành nhau bộc phá đánh đồn”. Phải chăng vẻ đẹp của anh bộ đội Cụ Hồ đã nuôi dưỡng tâm hồn “người con” về lòng tự hào cha anh không tiếc máu xương cho dân tộc Việt Nam yêu dấu ngàn đời.
Để rồi: “Sau chiến tranh ai mất ai còn/ Bốn mươi năm mộ đâu còn đúng chỗ/ Vẫn biết thời gian làm dày thương nhớ/ Và dày thêm đau khổ ở trong tim”. Đi tìm mộ trong chiến tranh đã khó thì việc đi tìm mộ trong thời bình có lẽ còn khó hơn. Ta không khỏi rưng rưng xa xót sau chiến tranh ai mất ai còn nữa, rồi dấu vết ngôi mộ ngày ấy còn nữa không? Có phải thời gian đã làm cho “thiên biến vạn hóa”, phải chăng phần mộ người nằm yên trong lòng đất góp phần làm nên cánh rừng cứ ngan ngát xanh, làm nên điều kì diệu kết nối trái tim yêu thương trong tình nghĩa vợ chồng, tình cha con, anh em, bạn bè đồng đội như sợi dây vô hình mãi trường tồn trong cõi nhân sinh này. Một ngày chưa tìm được mộ là thêm một ngày ăm ắp nhớ thương, day dứt như chưa làm tròn bổn phận của con cái đối với mẹ cha. Nhưng biết làm sao!?... cho đến lúc:
“ Con và mẹ lặn lội nhiều năm
Không biết cha nằm đâu để đến
Tuổi già đón mẹ về bên kia thế giới
Chỉ còn con mang ước vọng đi tìm…”
“ Mang ước vọng đi tìm” là lời khát khao nhắc nhở, là sự kế thừa tiếp nối truyền thống đạo lí uống nước nhớ nguồn, là nghĩa cử cao đẹp của người con đối với cha, của thế hệ trẻ không bao giờ quên công ơn các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam. Và chính vì thế đất Mẹ yêu thương bao đời nay đã từng là nơi chôn nhau cắt rốn, đã từng là điểm tựa vững chắc cho ông cha ta làm nên cốt cách người Việt Nam, cũng là nơi sống gởi thác về, nên trong hôm nay chúng ta có quyền tự hào kế tục sự nghiệp cha anh gìn giữ giang sơn gấm vóc cho được vẹn toàn để không hổ thẹn với người đi trước.
10.4.2012
_________________
(* Tấm lòng Nhà giáo tập X, NXB giáo dục 2010)
33. BẦU TRỜI LÀ CỦA CHUNG EM
Ạ!
(Đọc “Niềm tin của tôi” thơ Nguyễn Thị Bình)
Nhà giáo đâu chỉ có trực tiếp cầm phấn đứng trên bục giảng truyền lại
những kiến thức trong sách vở cho học sinh không những thế mà còn : “… vì lợi
ích trăm năm trồng người”, cái ý nghĩa ấy vô cùng lớn lao cho những ai tâm
huyết với nghề của mình. Nên khi đọc “Niềm tin của tôi ” của Nguyễn Thị Bình cứ
đọng lại trong tôi tình thầy trò sâu đậm, là chỗ dựa vững chắc của một tâm hồn
trẻ thơ mà hình hài không nguyên vẹn. Bài thơ không dài lắm, thể tự do ngắt
dòng theo mạch cảm xúc của cô Bình, giáo viên mỹ thuật trường Tiểu học Huỳnh
Ngọc Huệ, Đà Nẵng:
NIỀM TIN CỦA TÔI*
Tặng em Phạm Tiến Đạt và
tất cả
HS khuyết tật học
hòa nhập.
Em
không nguyên vẹn
Đôi chân chưa một lần chạm đất
Vẫn
khát khao đến trường
Bằng đôi tay bố mẹ yêu thương.
Giờ
ra chơi
Nhìn chúng bạn vui cười chạy nhảy
Em
ngồi buồn
Ánh mắt bớt thơ ngây.
Giờ
học vẽ
Em mừng vui
Khuôn mặt rạng ngời
Bức
tranh em:
Bầu trời xanh có đàn chim bay lượn
Hoa
nở rộn ràng muôn sắc muôn hương
Có ước mơ bình thường mà cháy bỏng .
Và
tôi thấy :
Có - tuổi - thơ - không - bình - yên trong ấy
Tim tôi rơm rớm nhói đau
Vững
vàng lên em nhé!
Ngày mai
Hạnh phúc sẽ mỉm cười
Rạng
rỡ những niềm vui
Em sẽ là người hữu ích.
Chúng ta có thể hình dung một bạn
HS tiểu học ngồi trên chiếc xe lăn, hay đi đôi nạn gỗ, hay được bố mẹ
chở xe máy ,…rồi vào lớp .Tất cả yếu ớt lắm, luôn nhờ cậy người thân trong gia
đình, bạn bè ,…Em HS ở bài thơ trên được cô giáo gợi tả :
“Em không nguyên vẹn
Đôi chân chưa một lần chạm đất
Vẫn khát khao đến trường
Bằng đôi tay bố mẹ yêu thương”
Em vẫn là người có đôi
chân chưa một lần chạm đất! Tủi thân, xót xa cho em quá! Nguyên nhân có phải từ
trong bào thai mẹ, hay sinh ra rồi bị sốt đau, hay bị tai nạn,… để dẫn đến
thương tật một đời?!... Bao năm em chưa đứng lên được như người bình thường
dùng đôi chân đứng lên trên mặt đất, để cùng mọi người bước đi cho hết cuộc đời
mình. Với một tâm hồn trong sáng, em khao khát
tung tăng nô đùa với các bạn cùng tuổi, cùng lớp mà đâu có được!
Sao ước mơ xa xôi quá, vẫn chưa là người
lớn:
“ Giờ ra chơi
Nhìn chúng bạn vui cười chạy nhảy
Em ngồi buồn
Ánh mắt bớt thơ ngây
Tuổi thơ không được vui chơi còn gì
tuổi thơ nữa. Có lẽ, giờ vào lớp công bằng hơn, thú vị hơn:
“Giờ học vẽ
Em mừng vui
Khuôn mặt rạng ngời”
Đọc đến đây tôi thầm cảm ơn cô giáo. Có cô, em có cả bầu trời xanh, có
đàn chim bay lượn, có hoa nở rộn ràng
khoe sắc tỏa hương. Chính nhờ cô, em mới có cảm hứng sáng tạo, em bộc lộ
tài năng. Biết rằng trời xanh kia là muôn thuở, cánh chim không bao giờ ngừng bay, hoa luôn tỏa sắc hương. Tất cả
quanh em rộn ràng sinh sôi, sinh sôi mãi. Tất cả thật gần gũi thân thương biết
chừng nào sao tầm tay em không thể vói tới. Ước mơ em khao khát cháy bỏng. Để
rồi:
“Và tôi thấy:
Có- tuổi- thơ- không-
bình - yên trong ấy”
Cả câu thơ được gạch nối liên kết từng tiếng “có – tuổi – thơ – không – bình
– yên trong ấy” nghe the thắt quặn lòng.
Có lẽ cô giáo có quyền cảm nhận theo chủ quan hoặc khách quan đi chăng nữa thì
số phận con người thay đổi hay không?!
Cô yêu người nên yêu nghề, chăm chút nghề dạy học là chăm chút HS mình. Vốn
trái tim nhạy cảm, cô rơm rớm nhói đau vì tạo hóa bất công! Đồng cảm, sẻ chia,
giúp đỡ là việc làm nhân hậu giữa người với người. Hình ảnh cô giáo ở trường là
người mẹ thứ hai mở rộng vòng tay, tấm lòng nâng đôi cánh tuổi thơ bay lên giữa
bầu trời bình yên cho em niềm tin trong cuộc sống:
“Vững vàng lên em nhé!
Ngày
mai
Hạnh
phúc sẽ mỉm cười
Rạng rỡ những niềm vui
Em sẽ là người hữu ích”
Bài thơ “Niềm tin của tôi” là
tiếng nói lương tâm của một Nhà giáo cháy bỏng lòng yêu thương HS hết mực, là
vẻ đẹp nguồn cội về tấm gương người thầy trên bục giảng dành trọn tấm lòng
trang trải những tâm tư như thể phép màu động viên, khích lệ: Hãy tựa vào cô
đây, đôi chân em sẽ vững vàng tiếp bước! Bầu trời là của chung em ạ! Bài thơ
còn là bức thông điệp gởi đến chúng ta hãy vì cuộc sống cộng đồng luôn quan tâm
chia sẻ nhiều hơn nữa!...
15.04.2010
____________
*Trích Tấm lòng Nhà giáo tập IX( NXB Giáo Dục)
