CHỈ LÀ MÀU TÓC. Truyện ngắn của Nguyễn Thị Phụng

 CHỈ LÀ MÀU TÓC.

     

Chị đưa tay vuốt mái tóc đứa cháu nội mình lên năm rồi tết con rít thật khéo. Không khéo sao được, mười bảy tuổi chị đã phụ việc trong một spa của một người Việt gần chợ khu người da màu. Từ giặt khăn, lau bàn ghế, sàn nhà, ... tất tần tật từ sáng sớm đến chiều. Hơn một năm sau chị mới được cô chủ giao việc gội, nhuộm đầu tóc cho khách. Mừng lắm, cũng là dịp được vuốt ve mái tóc, mát-xa da đầu những người phụ nữ và trong những lúc đó chị lại nghĩ... khách hàng nào là mẹ đã sinh ra mình. Thỉnh thoảng gặp trên đường hay đến siêu thị, chị hay nhìn vào đôi mắt những người đàn bà đi ngược chiều với mình, may ra có ai nhận mình là con gái của họ không. Trên đất khách quê người. Không. Đây không là đất khách không là quê người, đây là quê cha đất tổ của mình...

         Tiếng gà giục lần thứ ba, người đàn ông không chần chờ nữa, uống vội li nước trà tráng miệng rồi bước chân ra khỏi nhà hướng về phía chuồng trâu. Lạ chưa, mới sớm mà tiếng trẻ con nhà ai khóc vẳng lại. Không... đâu đây thôi, bước chân càng nhanh hơn ông lại gần đống rơm mới thấy có một bé nhỏ, cái miệng vừa há ra... rồi cái miệng khóc nấc lên từng hồi, chỉ đôi mắt he hé, nó được bọc gọn trong cái khăn xanh. Ông mừng quá suýt xoa, trời cho mình đứa con rồi. Đoạn ông ôm cái bọc ấy vội vàng vào nhà: Bà ơi, mình có thêm con rồi, đứa con trời cho đây!...

        Kể từ hôm đó, trong nhà thêm tiếng oa của con bé. Con bé là con của ông bà. Nhưng càng lớn mái tóc của bé dài ra và óng vàng thiệt đẹp, cả xóm ai cũng trầm trồ. Chỉ khi lên sáu tuổi đến trường các bạn cùng lớp xì xào con lai... con lai... Bé đâu biết con lai là gì, má bé phải dùng kéo cắt ngắn mái tóc và đan cái mũ màu đen đội lên đầu kể cả khi vào ngồi trong lớp học. Chỉ tội đôi mắt xanh không gì thay đổi được, hổng lẽ phải mang kính râm, mà đôi mắt xanh có hàng mi cong thật đẹp hiện diện trong gia đình đang thờ Phật Quan Âm, mà nhìn vào đôi mắt ấy thể như gương mặt Đức Mẹ hiền hòa. Và tuổi thơ ngơ ngác những tác động lời ra tiếng vào gia đình có “con lai” là không truyền thống. Cũng đành vậy biết nói sao...

         Nhớ như in năm lên xe theo cùng gia đình khác thuộc diện con lai để ra nước ngoài. Những cái vẫy tay của ba của má của các anh chị làm xốn xang tuổi mười sáu, nhưng bé không có quyền ở lại bên những người từng nuôi dưỡng, mọi quyết định từ người lớn thực hiện theo chính sách bấy giờ. Mà cũng phải... ngôi nhà, khuôn vườn và tuổi thơ lùi dần bên những người lạ để đến xứ sở gọi là quê cha. Còn gương mặt mẹ... Hẳn mẹ là một trong những thiếu nữ lớn lên cũng phải mưu sinh trong môi trường ngày ấy, để rồi trong mọi cám dỗ vật chất hay tình yêu mà sinh ra bé... Miên man cảm xúc cả trong giấc mơ... cả ba lần bốn lượt lên xuống máy bay. Để rồi được tập trung vào khu nuôi dưỡng cùng những đứa trẻ vừa đặt chân xuống trên đất quê cha đã trở thành ngôi nhà chung, một không gian mới với bạn bè mới... kể cả những món ăn cũng dần thích nghi thường ngày...   

        Tình yêu cũng lớn dần trên đất quê cha, mặc dù năm tháng trên đất mẹ có tên khai sinh Sửu – Lê Thị Quý Sửu, bởi khi nhặt được bé đầu năm Quý Sửu. Mà tên Sửu cũng hay, nhưng Sửu chỉ muốn cả nhà gọi bé để mãi mãi là bé út trong nhà. Giờ ở nơi đây, Sửu thỏ thẻ với người yêu hãy gọi em là bé nghen. Lúc thì Bé Sửu, lúc thì Quý Sửu. Thôi gọi tên gì cũng được miễn là mình một phần quê hương mẹ đã sinh ra, ơn nặng nuôi dưỡng của ba má sao quên được. Phải chăng tên Sửu cầm tinh con trâu, con trâu chỉ biết cày nhưng thường ngày về nằm “nhai lại” nghĩ nghề nail dễ kiếm tiền. Đời mình há làm thuê mãi nên dần dà ra mở riêng tiệm lớn, đâu chỉ tỉ mỉ chăm chút đôi bàn tay khách hàng mà còn rất duyên thu hút các cô các bà, kể cả các ông những câu thăm hỏi bằng ngôn ngữ bản gốc quê cha.

         Quý Sửu là điểm thu hút mọi ánh mắt ra vào tiệm nail, họ không thể quên được khuôn mặt khả ái với mái tóc vàng dài óng mượt. Để duy trì và mở rộng mọi quan hệ, Quý Sửu khéo léo trong cách tuyển dụng nhân viên kết hợp cả đào tạo, luôn giữ uy tín với khách hàng và nhất là làm mới xu hướng thời trang cho quý bà. Khách càng ngày càng đông, nguồn thu nhập càng nhiều với những mùa cao điểm như lễ hội cưới hỏi, buổi dạ tiệc liên hoan, ... cũng bù lại ngày mưa tuyết thất thường ế ẩm. Nhưng tất cả đều quý cô Quý Sửu, bởi quyền lợi là hàng đầu được hưởng theo cung và cầu mỗi ngày. Và nhất là nơi đây là điểm đến để sẻ chia vui buồn cuộc sống thường ngày khi xa quê làm ăn trên đất nước cờ hoa...

      Từ một lần về nước thăm quê ngoại nuôi dưỡng, ăm ắp cái tình gia đình, cái tình làng nghĩa xóm. Trong gian nhà cũ không gì thay đổi, mà sao hồi ấy thấy rộng thênh thang mấy anh chị em chơi trốn tìm mà không bắt được, còn giờ ngồi lại bên nhau thấy gian phòng nhỏ lại, chật chội hơn. Đôi tay của ba ngày nào đã bế bé từ đống rơm vào nhà giờ đây gầy guộc quá, còn đôi tay của má sáng sáng chải tóc vuốt ve cho bé trước khi đến trường, từng ngày cơm nước cho bé giờ chi chít gân xanh nổi lên làn da nhăn nheo, nhàu nhĩ. Quý Sửu hết cầm tay ba, đến cầm tay má rồi áp sát vào mặt mình, thơm đi thơm lại mà rưng rưng. Còn người đàn bà sinh ra bé chưa nghe ai nhắc tới, hay có lẽ bà đã đi xa... hay có lẽ bà có chồng gần đấy mà không dám nhận con mình, hay sự kì thị sắc tộc kéo theo hủ tục lạc hậu cố chấp, Quý sửu thèm một sự bao dung, một sự tử tế trong quan hệ xã hội lúc bấy giờ. Đứng trước gương soi, Quý Sửu không tìm ra được nét nào ở mình giống người thân trong nhà, họ hàng làng trên xóm dưới, mình chính là bản sao từ cốt cách, khuôn mặt đều là của “ba”. Vậy cũng mừng có cùng máu đỏ nhưng da pha vàng, chỉ còn màu tóc nguyên mẫu, không phải nhuộm... Đoạn nàng nhìn lại đôi tay mình đã nhuộm không biết bao nhiêu màu tóc cho các chị, các mẹ. Gương mặt Việt vẫn cứ muốn pha màu tóc vàng tóc đỏ. Có lúc đôi tay nàng vuốt đi vuốt lại mái tóc nâu đen bóng mượt của một khách hàng không dám góp ý, sợ mất lòng khách. Bởi khách hàng là thượng đế mà. Nếu không có thượng đế lấy gì thu nhập, lấy gì san sẻ gửi về cho ba má ở quê cần lắm ngôi nhà khang trang đầy đủ tiện nghi hưởng tuổi già.

           Đó là lòng biết ơn. Quý Sửu tự chăm chút mình từ cách biết lắng nghe những im lặng của ba, của má đủ thấu hiểu tình gia đình nuôi dưỡng mà không hề nhắc lại những khó khăn vất vả tháng ngày lúc đó. Gặp lại nhau được là mừng là quý. Nhớ hôm gần ngày đi, trời vào cuối thu, nghe nhắc mắm cua, đoạn má ra đồng, Quý Sửu xin theo, má cản mấy cũng không được, cứ để chân trần lội ruộng nhắm nháp lại cảm giác tuổi thơ cùng má bắt bao nhiêu là cua về giã làm mắm cua chua để dành, còn cua tươi nấu lên thơm phức mùi lá gừng, mà lúc đó bữa nào má cũng dành chan vào chén cơm cho Sửu ăn ngon lành còn bảo “ăn vóc học hay” nữa chớ. Giờ ăn lại kỉ niệm ăm ắp yêu thương quá đỗi... má ơi!... Má còn nói đùa con xem mấy mươi năm rồi, tóc má nhuộm thuốc tự nhiên một màu trắng bạc. Không phải nhuộm đi nhuộm lại như cái nghề con đã làm thường ngày, phải ngửi bao nhiêu là hóa chất độc hại để đánh đổi đồng tiền bằng chính sức khỏe của mình. Đoạn má đưa tay vuốt lại mái tóc từ trước đến giờ má cứ ngắm nghía khen đẹp luôn. Má ơi!... Cái nhớ quê, nhớ má không cần a-lô, nhắn tin mà cứ thường trực trong con cho con nâng niu trân quý. Có những thứ con chờ đợi mỏi mòn hơn nửa thế kỉ rồi thèm cái ôm của má sinh ra hình hài mái tóc này sao khó quá, má ơi!...

                                                          14.10.2026 / NTP