VÀO HẠ hay THƠ VÀ EM
Tự diễn là một
bài học nằm lòng cho kịch bản riêng tôi. Mở đầu thêm một lời khẳng định: Vào hạ
(của Nhạc sĩ Lê Hựu Hà), ngập tràn yêu thương các bạn sẽ quên hết cái nắng oi ả,
quên hết mệt mỏi… sẽ chỉ còn lại mùa hạ của niềm vui, của sự tự tin vào cuộc sống qua tiếng hát Hồng Hoa, thể như ca sĩ chuyên nghiệp. –
Không, chị nguyên là giáo viên THPT Nguyễn Diêu. Nhắc đến Nguyễn Diêu lại nhớ
người thầy của Đào Tấn quê mình. Cũng là niềm hạnh phúc lớn lao cho chúng ta ngồi
đây thấu được thanh âm nhạc cụ hiện đại, mà xôn xao tiếng trống chầu rằm tháng
bảy quê nhà: “Ai về Chợ huyện ăn nem/ Ghé
làng Vinh Thạnh cùng xem hát tuồng”.
Nét đẹp trong sinh
hoạt văn hóa là dịp chúng ta tri ân và kính trọng “Ơn người năm tháng dạy con” (1)
. Còn Thùy Minh, MC. Chương trình khéo léo dẫn dắt bài hát Hát từ quê hương Đào Tấn (của TTVH. Tuy
Phước ): “Đi xa con vẫn nhớ những chiều
núi Hoàng Mai trên đồi mộ Đào Tấn có một rừng hoa mai. Những chiều sông Gò Bồi
dòng nước ngậm phù sa ngập ngừng như không chảy, sao bên lở bên bồi ...” để
dẫn nhập chương trình Ra mắt Giới thiệu tác giả tác phẩm của Nguyễn Thị Phụng -
người con được sinh ra và lớn lên ở Lý môn Vinh Thạnh, Tuy Phước.
Những giỏ hoa
thơm tự tay người, thơm cả tấm lòng lan tỏa từ Hội Văn học Nghệ thuật Gia Lai,
của Chi hội Văn học, của nhóm huongxua.org – những người yêu kỉ niệm xưa, của bạn
thơ thẳng tiến Đi trên đường một chiều
(1), của cháu Kim Chánh Hòa nhịp
kết nối (2) đã không thể đến dự. Và còn thơm nữa là các cháu ở
Buôn Mê Thuột đã có mặt quê nhà từ ngày hôm trước, cùng các con các cháu trong
gia đình.
Từ tên một
bài thơ, tôi đã chọn đặt nhan đề cho tập thơ Sự kết hôn của thơ, cũng
đâu có gì lạ. Bởi có người là có thơ. Thơ từ tấm lòng nhân sinh mà có. Cái đáng
yêu chân chất hồn nhiên, mộc mạc thơm ngát hương rừng lan tỏa bao điều kì diệu,
thể phép màu của tình yêu được xuất phát từ nơi đây cho một sự tất yếu: Chẳng
thể giả vờ (Thanh Đa diễn ngâm) còn lưu lại: Ai lỡ đánh rơi trái tim... trên thảo nguyên xanh bao mầm xuân vừa nhú...
và câu chuyện rất thơ đã có người nhặt lên thể truyện cổ tích đời người.
Niềm tin và sức
mạnh từ cuộc sống dẫu nắng mưa như thế nào, tự mỗi chúng ta biết vun vén, điểm
tô đời sống văn hóa tinh thần, nguồn động lực truyền năng lượng cho nhau khi biết: “Thắp lại một tâm hồn”. Qua phần diễn đọc của Nhà văn, cô giáo Trương Thúy: “Không cần đuốc đâu anh” lặp lại ở hai khổ
thơ đầu... Lời thầm thì mà ấm áp ngọn đuốc ánh sáng của nội lực, theo cánh én
liệng qua mùa, con én vẽ xuân xanh giữa bầu trời bao la thênh thang mời gọi như
thế nào.
.....
Có
vội vàng không hỡi cánh én vẽ mùa xuân, vẽ đời người cho một lần xuất hiện. Âu cũng là duyên thơ. Khi Chọn thể trường ca 6.8, nhịp thơ đồng
hành nhịp đời ta, theo độ ngân của NNUT. Phương Nga thể hiện, chắc
chắn rất chủ quan có bài thơ nào thăng hoa trọn vẹn. Ở mỗi bài chỉ có một từ
hay nhiều nhất là một câu đủ xao xuyến tâm hồn tự ta tâm đắc luôn hai câu cuối
khổ thứ nhất:
“Trái đất còn già hơn mỗi ngày càng trẻ đẹp
Cây
vươn xanh, đường cao tốc hóa gần.”
Có lẽ ngày lành tháng tốt cho Sự kết
hôn của thơ hòa nhịp
dành phần thứ nhất là Thơ
- tác phẩm riêng mình, sang phần thứ hai là chân tình cảm ơn tất cả Dư luận bạn đọc tùy duyên cho sự đồng cảm trên trang viết với nhiều
thể loại rất cần bảo lưu. Thể là món quà
trọn vẹn dành cho nhau trên đời, cho một lần xuất hiện. Tình thân là tất cả bạn
đọc xa gần.
Thơ bên đời còn
đủ nghĩa bao dung. Cái bao dung chân chất giản dị, dân dã cách lí giải Sự kết
hôn của thơ: “... Và em/ Ngày mỗi
ngày/ Choàng tấm áo che mưa/ Lại gặp nắng nên mồ hôi nhễ nhại/ Lại gặp gió nên
phập phồng trôi nổi/ Lại gặp chiều nên bổi hổi lời ru ...” đa dạng phong
phú. Bởi thơ không thể thiếu trong đời sống tâm hồn thường ngày mà lúc này ấm áp
truyền cảm của Nghệ sĩ Thanh Đa thể hiện.
Thơ
bên đời còn đủ nghĩa bao dung. Hay là sự bao dung mà cô Hồng Vân-giáo viên
THCS. Phước Lộc mạnh dạn sẻ chia đến giao lưu Còn yêu em mãi (sáng tác của Nguyễn Trung Cang): Dù biết trái tim đã già/ Mà những thiết tha
chẳng nhòa/... / Câu ca hay khúc nhạc/ Tình yêu còn đong đầy năm tháng/...”
của một tình vợ chồng nhắn nhủ đã trở thành tình yêu đôi lứa thiết tha.
Thơ bên đời. Tựa đóa hướng dương căng
tràn nhựa sống. Nhựa sống trong tôi là nguồn năng lượng gửi vào cả tứ thơ mình
khi biết Đếm tuổi yêu thương: “Đã xuân há chẳng thẹn thùng/ Đã yêu há chẳng ngại ngùng thiệt yêu/... / Ta
về đếm lại thật mơ/ Ô kìa trăng kết vầng thơ tuổi mình.” Mà cô giáo Thùy Minh đã chọn và diễn ngâm.
Cũng
điềm đạm nhận ra cuộc đời theo vòng xoay tạo hóa, bức vẽ cho gương mặt người ra
sao. Tôi đã tự tạc Trên một bức chân dung:
“Đâu
riêng là họa sĩ tạc một bức chân dung/ Ta có thể vẽ mình giữa bầu trời thu xanh
thẳm/ Chỉ đôi mắt đọc cái nhìn thầm lặng/ Vỡ tiếng cười giòn tan trong nắng
cháy trưa hè...”(nghệ sĩ Duy Phạm thể hiện) Trong
cách hoàn tất bức chân dung ấy rất bản lĩnh: “Kìa là núi kiên gan giữ biển đông bền vững/ Chẳng hề chi gương mặt chạm
gió đùa”.
Và tên bài thơ Viết cho ngày 8 tháng 3 tiếp tục vẽ chân dung bằng dòng tâm tình: “Có gì đâu anh, em cũng là đàn bà/ Được
gọi tên của những người khác giới /... / Em, học người đàn bà, trân quý gian
nan/ AstraZeneca (3) - diệu kì đến vậy/ Cái vẻ đẹp Âu Cơ đâu chỉ
sinh hoa kết trái/ Gom đơn sơ hạnh phúc làm người.”
Qua phần diễn ngâm của Tuệ Mỹ - người bạn cùng lớp văn ngày xưa.
Mỗi bài thơ
trong tập Sự kết hôn của thơ là tiếng
lòng từ cuộc sống được trải nghiệm. Mà vì sao khi mở đầu tập thơ, tác giả lại
chọn bài Cá cược chi một ngày là sự đối
chiếu giữa hiện hữu và hư vô, được và mất, giữ và buông,... và ta nhận ra: “Dễ gì cá cược hơn thua/ Trăm năm hồ dễ bán
mua nhịp đời/ Phù vân giấc mộng khóc cười/ Một ngày đồng vọng mấy lời tỉ tê”
mà đầy cảm hứng qua phần thể hiện của Phạm Văn Phương-người bạn thuở nào học
cùng lớp cùng trường.
.........
Ra mắt và giới
thiệu tập thơ còn là nơi gặp gỡ và tiếp tục giao lưu bạn đọc tâm huyết:
“Tôi rất vui khi đọc tập thơ Sự kết hôn của thơ của chị
Phụng. Tập thơ ra mắt nhân kỷ niệm 70 mùa xuân của chị có mặt trên cõi người!
Đây không chỉ là một tập hợp cảm xúc thuần túy mà còn là một hành trình suy tư
về con người, thân phận và nhân sinh. Nhan đề “Sự kết hôn của thơ” là một ẩn dụ
nghệ thuật giàu tính biểu tượng. “Kết hôn” không chỉ là sự giao hòa giữa cảm
xúc và ngôn từ mà còn là cuộc gặp gỡ giữa thơ với đời sống, giữa cái đẹp và nỗi
đau, giữa vị nhân sinh và vị nghệ thuật. Điều đó được thể hiện khá rõ trong bài
thơ cùng tên khi tác giả viết: “Thơ mở lòng xin kết hôn sâu/ Đôi má thắm thẹn
thùng trao hạnh phúc”. Câu thơ cho thấy thơ ca không còn là tiếng nói biệt lập
mà trở thành một sinh thể sống động, biết yêu thương, biết sẻ chia và nhập cuộc
với nhân gian.
Một trong những giá trị nổi bật
của tập thơ là cảm hứng nhân văn đậm đặc. Nhà thơ không nhìn cuộc đời bằng cái
nhìn bi lụy mà bằng sự cảm thông sâu sắc trước những phận người nhỏ bé. Trong
“Chép lại một bài thơ”, hình ảnh “đôi nạng gỗ, xe lăn” hiện lên như biểu tượng
của nghị lực sống và vẻ đẹp nhân bản. Còn ở “Bản quyền từ điển thi ca”, người
khiếm thị trở thành điểm tựa để tác giả suy ngẫm về ánh sáng, về sự bao dung và
nhân quyền. Thơ của Nguyễn Thị Phụng vì thế luôn có xu hướng đi về phía con người,
bênh vực những giá trị thiện lương và đánh thức lòng trắc ẩn.
Đặc biệt, tập thơ mang dấu ấn thời đại
khá rõ nét. Đại dịch Covid-19, chiến tranh Nga- Ukraine, động đất Thổ Nhĩ Kỳ
hay những biến động xã hội đều được phản ánh qua lăng kính giàu nữ tính và nhân
ái. Trong “Trở lại một tiếng rao”, tiếng rao của người phụ nữ mùa dịch trở
thành ám ảnh xã hội về mưu sinh và thân phận. Ở “Thương bao nhiêu hạt phù sa”,
tác giả không chỉ ghi lại nỗi đau của đại dịch mà còn ca ngợi nghĩa tình con
người giữa hoạn nạn. Chính điều đó khiến thơ chị mang hơi thở đời sống đương đại
nhưng không sa vào tính thời sự khô cứng.
Về phương diện nghệ thuật, thơ Nguyễn
Thị Phụng thiên về dòng suy tưởng giàu liên tưởng. Chị sử dụng khá nhiều hình ảnh
mang tính biểu tượng như mặt trời, giếng đời, dòng sông, cọng rơm, bầu trời, ngọn
nồm… Những hình tượng ấy vừa gần gũi dân dã vừa mang chiều sâu triết lí. Nhà
thơ kết hợp giữa ngôn ngữ đời thường với chất ca dao, tục ngữ và hơi hướng thiền
vị. Nhiều câu thơ mang giọng nói tự nhiên như lời trò chuyện, tâm tình, nhưng
phía sau lại là những lớp nghĩa sâu xa. Bài “Ngày sách nói gì!?” chỉ bằng tám
câu thơ ngắn đã khái quát được vai trò của sách trong việc “tri tân nhân cách”,
nuôi dưỡng sáng tạo và bồi đắp văn hóa đọc...
Tập thơ còn mang đậm dấu ấn nữ tính.
Đó là cái nhìn mềm mại nhưng không yếu đuối; bao dung nhưng không né tránh hiện
thực. Trong “Viết cho ngày 8 tháng 3”, hình ảnh người phụ nữ hiện lên qua thiên
chức làm mẹ, sự hy sinh và lòng nhân hậu. Nhưng người phụ nữ trong thơ không chỉ
là biểu tượng của tình yêu thương mà còn là chủ thể suy tư, tự ý thức về giá trị
bản thân và trách nhiệm xã hội.
Có thể nói, “Sự kết hôn của thơ”
không chỉ là cuộc “kết hôn” giữa thơ và cuộc đời mà còn là sự hòa quyện giữa trải
nghiệm sống, chiều sâu nhân bản và khát vọng hướng thiện. Trong dòng chảy thơ
ca đương đại, đây là một tập thơ có giọng điệu riêng, giàu chất nhân văn và
đáng được trân trọng. Xin chúc mừng chị !” (Lê Bá Duy).
Còn Lê Văn Hiếu
từ Lâm Đồng lại chọn bài thơ “Giếng đời” như mạch nguồn cảm hứng: “Đào sâu vào lòng đất / Sẽ gặp mạch nước ngầm
/ Nuôi lại đời vất vả / Trong một cuộc trăm năm // Cái giếng trời ngược lại /
Chỉ có gió lùa mây / Từ bình minh tiếng hót / Chia ngọt ngào đắm say, ... ”
Tiết mục giao
lưu trình diễn thơ bằng thể hát bài chòi dân gian ngọt lịm: “Dễ gì cụng rượu mà say/ Mềm môi nhắp lại những ngày
còn xuân... / ... / Uống đi anh chén xuân ca/ Câu ca dao cũ hiên nhà ngấm say...” mà Phương Nga
đã thể hiện.
Chương trình khép lại trong tiếng hát
Duy Phạm đầy luyến lưu Mẹ ta trả nhớ về
không (Thơ Đỗ Trung Quân, nhạc Trần Thiện Thanh) cho cuộc chia xa và trở về
trong tình mẹ con, mà nói bao điều chia tay và hội ngộ. Khi cái bóng mai dần thẳng
thóm trên đầu, tôi không thể níu giữ những giỏ hoa trao tặng từ Nhà thơ Mai
Thìn, từ Nhà thơ Khổng Trường Chiến, từ nữ sĩ Quốc Tuyên, từ Nhà thơ Ngô Văn
Cư, từ những đứa cháu con chị ba. Và từ giỏ hoa của Kim Chánh, của Kim Chi cặp
lọ sen tinh khiết nhất mãi đậm sắc hương trên trang sách còn giữ lại. Kể cả bài
thơ nho nhỏ của bạn Huỳnh Thế Cẩn đọc lần đầu tiên đến dự tặng cô Phụng tuổi bảy
mươi.
Tôi chỉ có thể lưu những ánh mắt yêu thơ
trong nắng hạ là lòng biết ơn tất cả đã đến dự Ra mắt Sự kết hôn của thơ khơi
nguồn năng lượng sáng tác, mở ra những đức tính tốt đẹp tự lòng người hôm nay. Lòng
biết ơn của một đời thơ với bạn đọc. Có lẽ trong lời đề từ phúc đáp, thay cho lời
kết: “Tặng nhau chừng ấy muôn phần / Nghe
mùa duyên đến tận cùng trang thơ” Để có chung một bức ảnh kỉ niệm thật đẹp ngày trong ngày Ra mắt Sự kết hôn của thơ của đời mình./.
Nguyễn Thị Phụng.
......
(1) Tập
trường ca của Ngô Văn Cư
(2) Tên
chương trình của BTV. Kim Chánh.
(3)Vaccine ngừa COVID -19 giá rẻ
AstraZeneca của
Giáo
sư người Anh Sarah Gilbert sáng chế
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét